Podstawy ajurwedy: 3 dosze i pozostałe czynniki wpływające na optymalną dietę

Konstrukcja psychofizyczna każdego człowieka jest oparta wg ajurwedy na trzech doszach: vata, pitta i kapha. Dosze to inaczej podstawowe energie występujące u każdego człowieka, które składają się z różnych kombinacji 5 elementów: wody, ognia, powietrza, ziemi i eteru. Dosze można zidentyfikować po określonych cechach charakteru, temparamentu czy budowy ciała. Każdy człowiek ma unikalny typ konstytucyjny, czyli stosunek 3 dosz w swoim ciele.

Vata formuje się kiedy prana łączy się z powietrzem i eterem. Vata odpowiada za wszelki ruchy. Jej właściwości to: lekkość, suchość, szybkość i zimno. Ludzie z przewagą doszy Vata mają szczupłą budowę ciała. Jeżeli ich dosze są zrównoważone cechują się kreatywnością i łatwo adaptują się do nowych sytuacji. Brak równowagi prowadzi natomiast do poczucia strachu i niepokoju. Osoby Vata są bardzo zmienne i nieprzewidywalne. Mają żywe usposobienie, są entuzjastyczne, ale z drugiej strony często popadają w depresję. Szybko się uczą, ale równie szybko zapominają. Mają lekki, przerywany sen, mogą mieć problemy z bezsennością. Odczuwają głód o nieregularnych porach dnia, opuszczają posiłki, prowadzą nieregularny tryb życia i nieregularnie trawią. Z trudnością przybierają na wadze.

Pitta jest złożona z żywiołów wody i ognia. Zarządza trawieniem, odżywianiem, metabolizmem i temperaturą ciała. Posiada następujące właściwości: gorąco, cierpkość, ostrość i kwaśność. Ludzie z dominującą doszą pitta cechują się bardzo dobrym trawieniem. Kiedy osoby pitta mają zrównoważone dosze, są inteligentne i błyskotliwe. Jeżeli ich równowaga zostaje zaburzona łatwo się irytują i wpadają w gniew. Osoby pitta charakteryzują się impulsywnością. Ich rytm dnia jest bardzo regularny, jedzą posiłki o stałej porze, często budzą się w nocy odczuwając gorąco i pragnienie. Są wymagający, sarkastyczni i krytyczni, mają potrzebę kontrolowania sytuacji. Utrzymują średnią budowę ciała, nie jest dla nich problemem przybranie bądź zrzucenie kilku kilogramów.

Kapha składa się z żywiołów ziemi i wody. Zawiera się w naszych, kościach, mięśniach, zębach i wszelkich gęstych strukturach naszego ciała. Właściwości Kapha to: powolność, stałość, ciężkość, oleistość, zimno. Kiedy osoby kapha są zrównoważone, cechują się miłością, troską i przyziemnością. Kiedy równowaga zostaje zakłócona stają się melancholijni i ciężcy na ciele i umyśle. Myślą dwa razy nad swoimi decyzjami. Działają powoli i harmonijnie. Cenią status quo i starają się go zachować poprzez zjednywanie sobie innych ludzi. Najczęściej są pogodni i cieszą się dobrym zdrowiem. Mają solidną budowę ciała, bardzo lubią jeść łatwo tyją, ciężko im zrzucić wagę. Cechują się długim, głębokim snem, długo się przebudzają. Osoby kapha są łagodnie usposobione, rzadko wpadają w gniew.

Oczywiście oprócz typu psychofizycznego, jaki jest nam dany w chwili poczęcia, wpływ na dietę mają również inne czynniki:

– przede wszystkim poziom agni
– pora roku
– stan zdrowia, czyli zaburzenia podstawowych energii (vata, pitta, kapha)
– reakcje alergiczne
– choroby.

[hr]Piękno i mądrość ajurwedy polega na tym, że mimo iż liczy sobie tysiące lat nic nie straciła ze swej aktualności. Jako nauka praktyczna jest kompletna i uniwersalna. Niektóre jej zalecenia przywodzą na myśl zalecenia dzisiejszej nauki o żywieniu albo też po prostu są zasadami podyktowanymi zdrowym rozsądkiem. Inne mogą się wydawać mniej znajome, ale jeśli zastosować je w praktyce, szybko można przekonać się o ich skuteczności. Większość przepisów zarówno kulinarnych jak i zdrowotnych jest niezwykle prosta, ale podyktowana głęboką znajomością natury produktów i ich oddziaływania na człowieka. Dzięki temu ajurweda jest niezwykle skuteczna. Przekonało się już o tym tysiące ludzi na Zachodzie. Przyjmuje się, że około 80% stanu naszego zdrowia uzależnione jest od diety. Widać więc wyraźnie jak ważne jest co, jak i w jakich okolicznościach się spożywa. Nie powinno to być dziełem przypadku lub chwilowych naszych zachcianek, bo nie zawsze to, na co mamy akurat ochotę jest dla nas odpowiednie.  Najlepiej jest poznać naturę produktów i najlepsze sposoby ich przygotowania, a także ich charakterystyczne oddziaływanie na poszczególne dosze. To, co dla jednego człowieka jest nektarem, dla drugiego może być trucizną – to jedno z założeń ajurwedy. Z tej wiedzy od dawien dawna korzystali jogini przygotowując sobie pożywienie, które głęboko uspokajało umysł i pomagało kontrolować zmysły ascetów. Z kolei vaidya – lekarze ajurwedyjscy stosowali wiedzę o właściwościach pokarmu na przykład pomagając odzyskać ludziom osłabioną energię seksualną.  Tak więc ajurweda to nauka biorąca pod uwagę wszystkie aspekty życia człowieka.

Autor: Bartosz Niedaszkowski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *