Kilka słów o ajurwedyjskich ziołach

Czym są zioła ajurwedyjskie? Przywykło się określać tym terminem rośliny od tysięcy lat wykorzystywane leczniczo w medycynie naturalnej starożytnych Indii. Poza tym są to po prostu rośliny o dobrze poznanych właściwościach leczniczych i szeroko stosowane nie tylko w Indiach, ale i np. w Pakistanie, na Sri Lance i w wielu miejscach tego obszaru świata.

Dlaczego więc mówimy o ziołach ajurwedyjskich? Otóż dlatego, że to właśnie ajurweda i jej lekarze stworzyli holistyczny system stosowania tych substancji w celu leczenia różnych chorób i profilaktyki zdrowotnej. Nikt poza nimi nie zrobił tego w tak precyzyjny sposób, a kolebką ajurwedy są właśnie starożytne Indie.

Zapisy o ajurwedzie pojawiają się już kilka tysięcy lat przed naszą erą. Niestety trudno jest do końca precyzyjnie datować wedyjskie manuskrypty, które przetrwały do dziś. Co jakiś czas pojawiają się także nowe źródła. W epoce kolonialnej, kiedy Indie były pod okupacją angielską, doszło do ogromnych grabieży dóbr kultury Indii przez europejskich najeźdźców i dzisiaj zdarza się, że na światło dziennie wychodzą nowe artefakty z dziedziny ajurwedy, które są skupowane przez Indie.

Na szczęście do naszych czasów przetrwało kilka dzieł zebranych traktujących bezpośrednio o ajurwedzie jako nauce medycznej. Są to Charaka Samhita i Sushruta Samhita, traktaty lekarzy o leczeniu i zastosowaniu systemu ajurwedyjskiego. Poza tym przetrwało wielu ekspertów ajurwedy z uwagi na równoległy ustny i praktyczny przekaz tej nauki. Dzięki temu klejnot ajurwedy przetrwał i dziś zaczyna świecić nowym blaskiem, bo okazuje się, że to, co ma do zaoferowania współczesnym ludziom, jest tym, czego nam brakuje w dziedzinie współczesnej medycyny, tj. naturalnego, skutecznego leczenia bez skutków ubocznych.

Co takiego niezwykłego jest w ziołach ajurwedyjskich? Czy w naszej kulturze nie wykorzystywano od tysiącleci ziół w celach leczniczych?

Oczywiście, że Słowianie mieli również bogatą tradycję ziołolecznictwa i polskie zioła również leczą, często bardzo skutecznie. Kwestia działania ziół ajurwedyjskich powinna być rozpatrywana na dwóch polach. Pierwsze pole to unikalność ziół ajurwedyjskich, a drugie tu umiejętne i precyzyjne ich zastosowanie.

Przyjrzyjmy się najpierw unikalności. Otóż specyficzny klimat Indii pozwolił wykształcić się bardzo niezwykłym roślinom. Rosną tam zioła o potężnych właściwościach terapeutycznych, niewystępujące gdzie indziej, lub występujące rzadko . Przykładów jest wiele, ale wymieńmy kilka:

  • Amla (Phyllanthus emblica) – składnik wielu formuł ajurwedyjskich, ale owoc stosowany samodzielnie. Roślina o niezwykle silnym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym, potężny antyoksydant.
  • Gotu kola (Centella asiatica) – roślina nie mająca żadnego odpowiednika, niezwykle korzystnie wpływająca na działanie układu nerwowego, szczególnie mózgu. Poprawia ukrwienie i dotlenienie komórek układu nerwowego, wspomaga koncentrację i zapobiega zmianom degeneracyjnym takim jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona
  • Shatavari (asparagus racemosus) – korzeń dzikiego szparaga wykazujący niezwykłe działanie korygujące dysfunkcje hormonalne zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, będący jednocześnie bardzo silnym afrodyzjakiem
  • Arjuna (Terminalia Arauna) – kora drzewa o działaniu leczącym chorobę wieńcową, marskość wątroby, zaburzenia funkcji układu oddechowego
  • Asvagandha (Witania somnifera) – tzw. indyjski żeń-szeń, jednak badania wykazały jego zdecydowaną wyższość nad chińskim żeń-szeniem. Może być np. całkowicie bezpiecznie stosowany przez osoby z nadciśnieniem tętniczym, ponieważ optymalizuje on ciśnienie krwi. Jest to zioło o działaniu adaptogennym, ułatwia organizmowi dostosowanie się do każdej sytuacji, zarówno stresu jaki i relaksu. Wspomaga leczenie chorób układu krążenia, nerwowego, hormonalnego.
  • Guduchi (Tinospora Cordifolia) – bardzo silnie i skutecznie oczyszczające i odbudowujące wątrobę zioło. Jego działanie jest detoksykacyjne i przez to energetyzujące. Uważa się, że znacznie przyczynia się do wydłużenia życia.
  • Neem (Azadirachta indica) – zioło o bardzo silnym działaniu czyszczącym krew. Stosowany jako składnik większości preparatów leczących zaburzenia skórne, ale również jako składnik naturalnych past do zębów. W Indiach do dzisiaj gałązkami tego drzewa myje się zęby z uwagi na silne działnie przeciwbakteryjne i ściągające.

Niezwykle działające rośliny (ale i minerały takie np. jak shilajit) najczęściej łączone są w specjalne formuły, czyli mieszanki aby wzmocnić ich terapeutyczne działanie. I właśnie wiedza, o tym jak łączyć składniki, kiedy je zbierać oraz jak preparować i przechowywać, jest sednem farmakologii ajurwedy.

Do naszych czasów przetrwało kilka tysięcy ajurwedyjskich formuł ziołowych dedykowanych leczeniu większości schorzeń trapiących ludzi od mileniów. Stosowane są różne „nośniki” aktywnych substancji zawartych w tych roślinach takie jak: miód, cukier brązowy, melasa, mleko, olej, ghee. Ajurwedyjscy farmaceuci osiągnęli mistrzostwo w łączeniu składników i można rzec, że nie mają sobie równych. Oczywiście warto kupować preparaty sprawdzonych firm i wytwórców takich jak Organic India.

Na koniec jeszcze jedna ważna kwestia. Zioła i preparaty ajurwedyjskie oprócz tych dedykowanych leczeniu konkretnych schorzeń i spreparowanych na indywidualne potrzeby danego pacjenta są najczęściej przeznaczone do codziennego użytku w celach profilaktycznych, lub tzw. wtórnej profilaktyki i mogą być spożywane według ogólnych zaleceń bez potrzeby konsultowania tego z lekarzem. Taki sztandarowy przykład to preparat o nazwie triphala, który z powodzeniem można stosować regularnie robiąc co najwyżej przerwy miesięczne 2-3 razy w roku. Po prostu znając swoją konstytucję, budowę i predyspozycje do zdrowia i choroby możemy bez przeszkód dobrać sobie zestaw ziół do stosowania na co dzień. Ajurwedyjskie zioła mogą wspomagać leczenie konwencjonalne, działać profilaktycznie, wspomagać dany rodzaj pracy zawodowej oraz praktykę i terapię jogą.

Autor: Bartosz Niedaszkowski

Na zdjęciu: Tulsi, inaczej Święta Bazylia, pochodząca z Indii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *